angr符號變量轉LLVM IR
前言
之前看到過國外的一篇文章。關于如何處理虛擬機的,并給出了針對tigress虛擬機的攻擊方法。
具體是這樣處理的:
- 裝載目標文件
- 初始化一些hook
- 對虛擬機函數進行符號執行,獲取各種符號變量
- 將符號變量轉化成llvm的ir
- 使用llvm編譯優化重編譯
后面那作者還研究出來了攻擊VMP的方法,具體可以參考。
https://github.com/JonathanSalwan/VMProtect-devirtualization
這個方法確實很巧妙,但是使用的triton,然而其python接口基本沒有說明。屬實勸退。
angr?
觀察下具體的實現,發現是將triton處理出的符號變量的expr進行遍歷,然后將某些語義節點轉化為對應的llvm ir。從而實現了將expr lift到llvm的ir。然后就可以享用llvm自帶的豐富的優化pass了。
由于triton的學習成本較大(x,所以我們可以采用更加簡單的符號執行工具angr。同樣的angr也使用樹結構來描述一個符號變量。然后將其轉化成llvm的ir。
claripy?
眾所周知,angr的約束求解框架前端是claripy,執行出來的符號變量被claripy表示出來,然后交給后端的約束求解引擎,例如z3。
claripy的表示中有很多種操作,這里列出兩種常見又難以處理的操作。
- concat,將兩個符號變量鏈接
- extract,提取符號變量中的某幾位。
由于使用python編寫,所以考慮使用llvmlite來構建llvm的ir。安裝過程略。
對于一些其他的算數指令,可以直接將其映射到llvm的某個指令上去,而對于上面兩個稍微復雜的操作,考慮直接用位運算來表示。
這里是一張圖,表示了claripy下的某個符號變量:

concat
鏈接a和b兩個變量
concat(a,b)
c = (zext(a, size(a) + size(b)) << size(b)) | (zext(b, size(a) + size(b)))
將兩個符號變量擴展到兩個符號變量位數之和,然后將前面的變量左移后面變量的位數,然后或上后面的那個變量即可實現兩個符號變量的鏈接。該運算在angr中表示為a..b
extract
提取a變量的第l位到第h位。
extract(a,l,h)
y = (a & bitmask) >> (h - l + 1)
先將變量與上一個bitmask,可以與出對應的數據,然后一位,讓數據從低0位開始,最后trunc截取一下長度。該運算在angr中表示為a[l:h]。
這樣就可以做到將所有的操作用llvm的ir表示出來,接下來要做的就是遍歷獲取的expr的ast,然后邊遍歷邊構造llvm的ir。出來又在run一下llvm自帶的優化。
直接上代碼:
解釋一下,lifter是一個visitor,遍歷ast,然后在某個節點應用對應的處理函數,cur則代表當前節點對應的值(對應LLVM的Value概念)。所以先visit子節點,調用函數結束的時候cur就是子節點對應的value,然后可以繼續構造當前節點的value。
當節點是BVS或者是BVV時停止向下訪問,然后分別處理其他未知變量和常量。未知變量設定為llvm的函數參數,常量可以直接提取出來,轉化成llvm ir中的常量。
import angrimport claripyfrom llvmlite import irimport llvmlite.binding as llvmunop_llvm = { '__invert__':ir.IRBuilder.not_, '__neg__':ir.IRBuilder.neg}binop_llvm = { '__add__':ir.IRBuilder.add, '__floordiv__':ir.IRBuilder.udiv, 'SDiv':ir.IRBuilder.sdiv, '__mul__':ir.IRBuilder.mul, '__sub__':ir.IRBuilder.sub, '__mod__':ir.IRBuilder.urem, 'SMod':ir.IRBuilder.srem, '__and__':ir.IRBuilder.and_, '__or__':ir.IRBuilder.or_, '__xor__':ir.IRBuilder.xor, '__lshift__':ir.IRBuilder.shl, '__rshift__':ir.IRBuilder.ashr, 'LShR':ir.IRBuilder.lshr}signed_op = ['SDiv','SMod']supported_op = ['Concat','ZeroExt','SignExt','Extract','RotateLeft','RotateRight'] + list(unop_llvm.keys()) + list(binop_llvm.keys())supported_type = ['BVV','BVS']class lifter: def __init__(self): self.expr = None self.cur = None self.count = 0 self.value_array = [] self.builder = None self.func = None self.args = {} self.node_count = 0 def new_value(self, value, expr): assert value.type.width == expr.size() n = self.count self.value_array.append(value) self.count += 1 return n def get_value(self, idx): return self.value_array[idx] def _visit_value(self, expr): if expr.op == 'BVV': self.cur = self.new_value(ir.Constant(ir.IntType(expr.size()), expr.args[0]), expr) else: self.cur = self.new_value(self.func.args[self.args[expr]], expr) pass def _visit_binop(self, expr): left = None for a in expr.args: self._visit_ast(a) if left is None: left = self.cur else: v = self.cur lhs = self.get_value(left) rhs = self.get_value(v) self.cur = self.new_value(binop_llvm[expr.op](self.builder, lhs, rhs, name = "node" + str(self.node_count)), expr) left = self.cur self.node_count += 1 pass def _visit_unop(self, expr): self._visit_ast(expr.args[0]) v0 = self.cur self.cur = self.new_value(unop_llvm[expr.op](self.builder, self.get_value(v0), name = "node" + str(self.node_count)), expr) self.node_count += 1 pass def _visit_concat(self, expr): left = None for a in expr.args: self._visit_ast(a) if left is None: left = self.cur else: v = self.cur lens = self.get_value(left).type.width + self.get_value(v).type.width val0 = self.builder.zext(self.get_value(left), ir.IntType(lens)) val1 = self.builder.zext(self.get_value(v), ir.IntType(lens)) self.cur = self.new_value(self.builder.or_(self.builder.shl(val0, ir.Constant(ir.IntType(lens), self.get_value(v).type.width)), val1, name = "node" + str(self.node_count)), expr) left = self.cur self.node_count += 1 pass def get_bit_mask(self, low, high): mask = 0 for i in range(low, high + 1): mask += 2 ** i return mask def _visit_extract(self, expr): high = expr.args[0] low = expr.args[1] self._visit_ast(expr.args[2]) v0 = self.cur val = self.get_value(v0) mask = self.get_bit_mask(low, high) self.cur = self.new_value(self.builder.trunc(self.builder.lshr(self.builder.and_(val, ir.Constant(val.type, mask)), ir.Constant(val.type, low)), ir.IntType(high - low + 1), name = "node" + str(self.node_count)), expr) self.node_count += 1 pass def _visit_zeroext(self, expr): length = expr.args[0] self._visit_ast(expr.args[1]) v0 = self.cur self.cur = self.new_value(self.builder.zext(self.get_value(v0), ir.IntType(length + expr.args[1].size()), name = "node" + str(self.node_count)), expr) self.node_count += 1 pass def _visit_signext(self, expr): length = expr.args[0] self._visit_ast(expr.args[1]) v0 = self.cur self.cur = self.new_value(self.builder.sext(self.get_value(v0), ir.IntType(length + expr.args[1].size()), name = "node" + str(self.node_count)), expr) self.node_count += 1 pass def _visit_rotateleft(self,expr): bit = expr.args[1] self._visit_ast(expr.args[0]) v0 = self.cur val = self.get_value(v0) width = val.type.width self.cur = self.new_value(self.builder.or_(self.builder.lshr(val, ir.Constant(val.type, width - bit)), self.builder.shl(val.type, ir.Constant(val.type, bit)), name = "node" + str(self.node_count)), expr) self.node_count += 1 pass def _visit_rotateright(self,expr): bit = expr.args[1] self._visit_ast(expr.args[0]) v0 = self.cur val = self.get_value(v0) width = val.type.width self.cur = self.new_value(self.builder.or_(self.builder.shl(val, ir.Constant(val.type, width - bit)), self.builder.lshr(val.type, ir.Constant(val.type, bit)), name = "node" + str(self.node_count)), expr) self.node_count += 1 pass def _visit_op(self, expr): if expr.op in binop_llvm.keys(): self._visit_binop(expr) elif expr.op in unop_llvm.keys(): self._visit_unop(expr) else: func = getattr(self, '_visit_' + expr.op.lower()) func(expr) def _visit_ast(self, expr): assert isinstance(expr, claripy.ast.base.Base) if expr.op in supported_op: self._visit_op(expr) elif expr.op in supported_type: self._visit_value(expr) else: raise Exception("unsupported operation!") def lift(self, expr): self.expr = expr self.count = 0 self.value_array = [] self.args = {} c = 0 for i in expr.leaf_asts(): if i.op == 'BVS': self.args[i] = c c += 1 items = sorted(self.args.items(),key=lambda x:x[1]) print("Function arguments: ") print(items) type_list = [] for i in items: type_list.append(ir.IntType(i[0].size())) fnty = ir.FunctionType(ir.IntType(expr.size()), tuple(type_list)) module = ir.Module(name=__file__) self.func = ir.Function(module, fnty, name="dump") block = self.func.append_basic_block(name="entry") self.builder = ir.IRBuilder(block) self._visit_ast(expr) self.builder.ret(self.get_value(self.cur)) return str(module)
目前并未進行大規模測試,可能存在bug。小測一波。
這是被測試的函數:

測試結果:

小結
這里可以想出一個簡單vm的處理方法,首先我們找到虛擬機的內存和上下文,將其設置為符號變量,其他內容則初始化為常量,然后開始符號執行,然后提取并化簡上下文中的符號表達式,然后重新編譯優化即可重建虛擬機的邏輯。
當然這個虛擬機要足夠簡單,然而虛擬機往往都有跳轉語句,符號執行在遇到跳轉的時候將變得極其爆炸。生成的表達式也可能極其復雜,llvm的優化也沒有用。所以可以考慮分而治之。
找到虛擬機的跳轉語句的handler,然后在angr中hook,根據跳轉目的地和當前跳轉語句地址(控制流生成算法),能夠很好的將虛擬機的opcode構造控制流圖,然后針對每一個opcode的basicblock進行符號執行,將上下文全部符號化,然后評估basicblock執行完畢后的上下文的變化,如果發生了改變則可以說明該basicblock干了什么。
然后將這些副作用(表達式)收集起來,則可以代表這個basicblock到底干了什么,最后處理整個控制流圖,即可實現程序的重構。這種自動化的虛擬機代碼重構,處理能力還比較弱,也只是筆者的一個想法,以后準備細細研究一波。